Notice: Undefined index: alias in /home/people/clients/igrpan/igrwww/www_prod/modules/MleCMS/MleCMS.module.php on line 302
Zespół Genomiki Zbóż
Na skróty

Zespół Genomiki Zbóż

Lider
prof. dr hab. Halina Wiśniewska
 
 
Skład
mgr inż. Jolanta Belter
 
 
Zespół Genomiki Zbóż zajmuje się teoretycznymi i praktycznymi aspektami tworzenia mieszańców międzyrodzajowych i międzygatunkowych, jak również form substytucyjnych, substytucyjno-translokacyjnych i introgresywnych, głównie pszenicy (Triticum aestivum L.), pszenżyta (× Triticosecale Wittm.) i żyta (Secale cereale L.). Badania dotyczą poznania organizacji genomów i kariotypowania oraz analizy mechanizmów indukcji translokacji chromosomowych. Ponadto prowadzone są prace w celu poszerzania bioróżnorodności gatunków oraz wprowadzania nowych genów istotnych dla doskonalenia wartości użytkowej oraz tolerancji na biotyczne i abiotyczne czynniki środowiska.
 
 
Profil badawczy
  • Poznanie organizacji genomów roślin mieszańcowych uzyskanych w wyniku krzyżowań oddalonych pomiędzy pszenżytem lub żytem a gatunkami rodzaju Aegilops
  • Kariotypowanie roślin mieszańcowych
  • Poznanie mechanizmów genetycznych indukujących translokacje chromosomowe
  • Poszerzanie zmienności genetycznej pszenżyta poprzez krzyżowania międzyrodzajowe, mające na celu wprowadzenie genów związanych z odpornością na choroby zbóż wywoływane przez grzyby patogeniczne: Puccinia triticina oraz Blumeria graminis
  • Poszukiwanie, gromadzenie oraz wprowadzanie do roślin pszenicy i pszenżyta cech warunkujących tolerancję na choroby powodowane przez grzyby patogeniczne z rodzaju Fusarium (powodujące fuzariozę kłosa) oraz Oculimacula (powodujące łamliwość podstawy źdźbła)
 
Metody badawcze
  • metody cytogenetyczne (fluorescencyjna i genomowa hybrydyzacja in situ)
  • identyfikacja molekularna genów odporności na choroby zbóż, wywoływanych przez grzyby patogeniczne, za pomocą zweryfikowanych markerów molekularnych i izoenzymatycznych
  • kultury pylnikowe in vitro
  • testy inokulacyjne w warunkach polowych i ocena badanych genotypów (markery fenotypowe)
  • inokulacyjne testy szklarniowe (weryfikacja odporności roślin na zakażanie przez grzyby patogeniczne)
 
Obecnie prowadzone prace
  • Badanie podatności na rdzę brunatną (Puccinia triticina) oraz ocena zmienności cech jakościowych linii introgresywnych heksaploidalnego pszenżyta z  wprowadzonymi fragmentami genomu Ae. tauschii
  • Identyfikacja chromosomów w gatunkach diploidalnych i tetraploidalnych kozieńców (Aegilops sp.) oraz w formach mieszańcowych w obrębie plemienia Triticeae.
  • Poszukiwanie, tworzenie, ocena i gromadzenie źródeł odporności na fuzariozę kłosów u pszenicy i pszenżyta.
  • Badanie odporności genotypów pszenicy i pszenżyta na fuzariozę kłosów i akumulację mikotoksyn fuzaryjnych w ziarnie.
  • Identyfikacja oraz wprowadzenie do genomu genów determinujących odporność pszenicy na łamliwość źdźbła powodowaną przez grzyby z rodzaju Oculimacula.
 
Publikacje
  • Goriewa-Duba K., Duba A., Kwiatek M., Wiśniewska H., Wachowska U, Wiwart M. (2018). Chromosomal distribution of pTa-535, pTa-86, pTa-713, 35S rDNA repetitive sequences in interspecific hexaploid hybrids of common wheat (Triticum aestivum L.) and spelt (Triticum spelta L.). PLoS ONE 13(2): e0192862.
  • Kwiatek M.T., Majka J., Majka M., Belter J., Wiśniewska H. (2017). Adaptation of the pivotal-differential genome pattern for the induction of intergenomic chromosome recombination in hybrids of synthetic amphidiploids within Triticeae tribe. Frontiers in Plant Science.
  • Kwiatek D., Kubicki M., Belter J.,  Jastrząb R., Wiśniewska H., Lis S., Hnatejko Z. (2017). Synthesis, spectroscopic characterization and antifungal activity studies of five novel complexes with pyridine carboxamides. Polyhedron 133: 187-194.
  • Wiśniewska H., Surma M., Krystkowiak K., Adamski T., Kuczyńska A., Ogrodowicz P., Mikołajczak K., Belter J., Majka M., Kaczmarek Z., Krajewski P., Sawikowska A., Lenc L., Baturo-Cieśniewska A., Łukanowski A., Góral T., Sadowski Cz. (2016). Simultaneous selection for yield-related traits and susceptibility to Fusarium head blight in spring wheat RIL population. Breeding Science. 66: 1-12.
  • Kwiatek M., Majka M., Majka J., Belter J., Suchowilska E., Wachowska U., Wiwart M., Wiśniewska H. (2016). Intraspecific polymorphisms of cytogenetic markers mapped on chromosomes of Triticum polonicum L. PlosOne, 11(7): e0158883.
  • Majka M., Kwiatek M., Belter J., Wiśniewska H. (2016). Characterization of morphology and resistance to Blumeria graminis of winter triticale monosomic addition lines with chromosome 2D of Aegilops tauschii. Plant Cell Reports, 35: 2125-2135.
  • Kwiatek M., Belter J., Majka M., Wiśniewska H. (2016). Allocation of the S-genome chromosomes of Aegilops variabilis Eig. carrying powdery mildew resistance in triticale (× Triticosecale Wittmack). Protoplasma, 253: 329–343.
  • Kwiatek M., Majka M., Ślusarkiewicz-Jarzina A., Ponitka A., Pudelska H., Belter J., Wiśniewska H. (2016). Transmission of the Aegilops ovata chromosomes carrying gametocidal factors in hexaploid triticale (×Triticosecale Wittm.) hybrids. Journal of Applied Genetics, 57: 305-315.
  • Perlikowski D., Wiśniewska H., Kaczmarek J., Góral T., Ochodzki P., Kwiatek M., Majka M., Augustyniak A., Kosmala A. (2016). Alterations in kernel proteome after infection with Fusarium culmorum in two triticale cultivars with contrasting resistance to Fusarium head blight. Frontiers in Plant Science. 7: 1217.
  • Góral T., Wiśniewska H., Ochodzki P., Walentyn-Góral D. (2016). Higher Fusarium Toxin Accumulation in Grain of Winter Triticale Lines Inoculated with Fusarium culmorum as Compared with Wheat. Toxins. 8(10):301.
  • Surma M., Adamski T., Wiśniewska H., Kaczmarek Z., Mejza I., Mejza S.F., Kuczyńska A., Krystkowiak K., Mikołajczak K., Ogrodowicz P. (2016). Uni- and multivariate approaches to evaluating the susceptibility of wheat hybrids to Fusarium head blight. Czech Journal of Genetics and Plant Breeding . 52 (4): 132-8.
 
Projekty badawcze
  • Nr projektu: 2014/15/N/NZ9/00448
    Tytuł projektu: Doskonalenie genetyczne pszenżyta poprzez krzyżowania oddalone z formami amfiploidalnymi Aegilops tauschii x Secale cereale w celu przeniesienia genów odporności na rdzę brunatną
    Kierownik projektu: M. Majka
    Typ: PRELUDIUM
    Okres realizacji: 20 lipca 2015 - 20 stycznia 2019
  • Nr projektu: HOR hn-801-8/14 zad. 2
    Tytuł projektu: Wykorzystanie markerów molekularnych i fenotypowych do identyfikacji genów odporności pszenicy na łamliwość źdźbła powodowaną przez Oculimacula yallundae i O. acuformis
    Kierownik projektu: H. Wiśniewska
    Typ: MRiRW Postęp biologiczny
    Okres realizacji: 1 stycznia 2014 - 31 grudnia 2020
  • Nr projektu: HOR hn-801-8/14 zad. 14
    Tytuł projektu: Badanie typów odporności pszenżyta ozimego na fuzariozę kłosów za pomocą markerów fenotypowych i metabolicznych
    Kierownik projektu: H. Wiśniewska
    Typ: MRiRW Postęp biologiczny
    Okres realizacji: 1 stycznia 2014 - 31 grudnia 2020
  • Nr projektu: 3/0004/L-8/16/NCBR/2017

    Tytuł projektu: Wykorzystanie inżynierii chromosomowej w celu efektywnego transferu segmentów chromosomów nieuprawnych gatunków kozieńców (Aegilops sp.) zawierających geny odpowiedzialne za odporność/tolerancję na choroby wywołane przez grzyby patogeniczne do pszenżyta uprawnego (× Triticosecale Wittmack)
    Kierownik projektu: M. Kwiatek (UP, Poznań)

    Typ: LIDER

    Okres realizacji: 1 lutego 2018 – 31 stycznia 2021