Instytut Genetyki Roślin
Polskiej Akademii Nauk
Polskiej Akademii Nauk
Dokładny harmonogram zajęć dostępny jest w zakładce Harmonogram.
1. Roślinne śledztwo: co kryje się w nasionach rzepaku? | Warsztat | Klasy 1-4 szkoły podstawowej
Podczas warsztatów uczestnicy wcielą się w roślinnych detektywów i poprzez proste doświadczenia oraz obserwacje odkryją, co chowa się w nasionach oraz jak różne czynniki stresowe wpływają na wzrost i rozwój roślin. Głównym bohaterem zajęć będzie rzepak – jedna z najważniejszych roślin oleistych, której nasiona są bogatym źródłem tłuszczu.
W pierwszej części warsztatów uczestnicy poznają bliżej nasiona. Wykonają proste doświadczenie z odciskiem olejowym, porównując ślady pozostawiane przez nasiona rzepaku oraz inne łatwe do rozgniecenia nasiona. Dzięki temu przekonają się, że poszczególne nasiona mogą różnić się ilością zgromadzonego oleju. Następnie, korzystając z lup, będą obserwować różne nasiona i porównywać ich wielkość, kształt, kolor oraz powierzchnię. Swoje odkrycia podsumują, tworząc własną mini-gablotkę nasion.
W drugiej części zajęć uczestnicy sprawdzą, jak różne stresy wpływają na rośliny i ich wzrost. Na przykładzie plasterka ogórka zobaczą, że sól powoduje utratę wody z komórek. Dzięki temu dowiedzą się, dlaczego susza i duża ilość soli w glebie mogą być dla roślin niekorzystne. Następnie obejrzą siewki rzepaku rosnące w świetle oraz bez dostępu do światła i przekonają się, jak ważne jest światło dla prawidłowego wzrostu roślin. Na koniec porównają rośliny rzepaku regularnie podlewane z roślinami, które nie otrzymywały wody, i zobaczą, jak brak wody wpływa na ich wygląd i rozwój. Warsztaty mają charakter praktyczny i pokazowy. Wszystkie obserwacje wykonywane są na miejscu. Zajęcia nie wymagają zabierania doświadczeń do domu ani prowadzenia dalszych obserwacji po warsztatach.
2. Poznajemy DNA - kod życia wokół nas «Досліджуємо ДНК — код життя навколо нас» | Wykład + warsztat | Klasy 1-6 szkoły podstawowej
Na wykładzie uczestnicy dowiedzą się czym jest kod genetyczny, gdzie można go znaleźć i czemu jest on ważny dla otaczającego nas świata. Uczestnicy wyizolują DNA z banana, przyjrzą się jego strukturze i dowiedzą się podstaw budowy kwasu nukleinowego i kodu genetycznego. Na koniec uczniowie zbudują swój własny trójwymiarowy model dwuniciowej helisy.
🇺🇦Wykład również w j. ukraińskim!🇺🇦
3. Wiesz co jesz | Warsztat | Klasy 1-6 szkoły podstawowej
Warsztaty, podczas których uczestnicy poznają podstawowe składniki żywności poprzez proste doświadczenia chemiczne. Zbadają obecność m.in. cukrów, skrobi, białek i witaminy C, a także wykorzystają naturalne barwniki z czerwonej kapusty i buraka. Zajęcia obejmą również pokaz prostych metod chromatograficznych.
4. Tajemnice zawarte w powietrzu | Wykład + warsztat | Klasy 1-8 szkoły podstawowej
Nareszcie wakacje! Jedziesz do lasu i oddychasz pełną piersią, a tu a-psik! Coś kręci w nosie i nie daje się oddychać. Nie lepiej też u babci na wsi. Jak to możliwe? Czyżby w świeżym powietrzu coś się znajdowało? Nic jednak nie widać, nawet przez okulary lub szkło powiększające. Przyjdź do Instytutu Genetyki Roślin PAN w Poznaniu, a dowiesz się, jakie narzędzia służą do obserwacji biologicznej zawartości powietrza, co tak naprawdę się w nim znajduje i dlaczego czasem może zaszkodzić. Bardzo ciekawie jest podpatrywać ten niewidzialny gołym okiem świat.
5. Czy ziemniaki lubią upał? | Wykład | Klasy 1-8 szkoły podstawowej
W czasie wykładu słuchacze dowiedzą się skąd pochodzą ziemniaki oraz jakie mechanizmy biologiczne leżą u podstawy tego, że roślina ziemniaka zawiązuje bulwy. Wyjaśnione zostanie również jaki wpływ na rośliny ziemniaka mają zmieniające się warunki klimatyczne.
6. Ziemniak pod lupą: anatomia i biochemia bulwy | Warsztat | Klasy 1-8 szkoły podstawowej
Czy ziemniak z obiadowego talerza może skrywać fascynujące tajemnice? Oczywiście! Zapraszamy na niezwykłą podróż do wnętrza tej popularnej bulwy. Podczas warsztatów zamienimy się w prawdziwych naukowców i za pomocą profesjonalnego sprzętu zbadamy sekrety biologii i biochemii ziemniaka.
W programie warsztatów:
7. Tajni sprzymierzeńcy roślin. Kto mieszka we wnętrzu pszenicy? | Wykład | Klasy 3-6 szkoły podstawowej
W środku każdej pszenicy mieszkają niewidoczne grzyby i bakterie. To jej tajni sprzymierzeńcy, którzy pomagają roślinie rosnąć i bronić się przed chorobami. Część z nich zbiera z gleby i powietrza, część dostaje w spadku. Podczas wykładu wspólnie zdecydujemy, których lokatorów warto wpuścić do środka oraz przekonamy się, że świat nie dzieli się na dobre i złe grzyby.
8. Fascynujący świat grzybów mikroskopowych | Warsztat | Klasy 7-8 szkoły podstawowej
Warsztat będzie obejmował praktyczną pracę z materiałem grzybowym oraz mikroskopem. Uczestnicy zapoznają się z różnicami pomiędzy grzybami mikroskopowymi – pleśniami a grzybami wielkoowocnikowymi.Dzięki swoim niewielkim rozmiarom grzyby mikroskopowe można obserwować się pod mikroskopem w całości, co umożliwia poznanie ich struktur, takich jak strzępki, zarodnie i zarodniki. W przypadku grzybów wielkoowocnikowych, czyli powszechnie spotykanych w lesie, możliwa jest jedynie obserwacja ich fragmentów owocników oraz zarodników.Jednym z zadań uczestników będzie wykonanie sporprintów, czyli odcisków zarodników powstających w wyniku ich zrzucania przez kapelusz dojrzałego grzyba wielkoowocnikowego. Ponadto uczniowie samodzielnie przygotują preparaty mikroskopowe, wykonają ich barwienie oraz przeprowadzą obserwacje struktur grzybów pod mikroskopem. Zapoznają się również z gotowymi preparatami, co pozwoli im porównać różnorodne struktury i formy grzybów.
9. Od żywności do trucizny - składniki żywności z punktu widzenia chemii analitycznej, biochemii i farmacji | Wykład | Szkoły podstawowe (kl. 7-8) oraz szkoły średnia
Wykład dotyczący składu chemicznego żywności, jej wartości odżywczej oraz obecnych w niej związków bioaktywnych i potencjalnych zanieczyszczeń. Uczestnicy poznają rolę wybranych składników roślinnych, ich możliwy wpływ na zdrowie oraz znaczenie współczesnych metod analitycznych w badaniu, jakości i bezpieczeństwa żywności.
10. Wykres prawdę Ci powie: prawda to czy fałsz? | Wykład | Szkoły średnie
We współczesnym świecie wykresy i infografiki towarzyszą nam każdego dnia – w prasie, telewizji, a także mediach społecznościowych. Z jednej strony wykresy pomagają lepiej zrozumieć i interpretować dane, z drugiej jednak mogą zawierać błędy, być niewłaściwie zaprojektowane lub celowo wprowadzać odbiorców w błąd. Celem wykładu jest zapoznanie uczniów z przykładami dobrych i złych praktyk stosowanych w wizualizacji danych oraz uwrażliwienie ich na miejsca, w których mogą pojawiać się błędy, manipulacje i dezinformacja.
11. Podstawy aerobiologii | Wykład + warsztat | Szkoły średnie
Czy wiesz, jak bogate jest życie biologiczne w powietrzu? Czasami jest ono pełne ziaren pyłku, zarodników grzybów i wielu innych organizmów zarówno pożytecznych, jak i szkodliwych. Tą drogą powietrzną wędrują groźne grzyby i wirusy. Zapraszamy do Instytutu Genetyki Roślin PAN w Poznaniu, gdzie można zapoznać się ze sprzętem, który umożliwia poznanie aktualnego składu mikroorganizmów w powietrzu. Opowiemy, jak powstają komunikaty dla alergików i wyjaśnimy jakiego typu cennych informacji może dostarczyć aerobiolog. Może i Ty w przyszłości zechcesz nim zostać?
12. Micro - social media: czyli jak rośliny rozmawiają z grzybami i bakteriami. | Wykład | Szkoły średnie
Mikrobiomy roślin to ukryty pod ziemią, w korzeniach i w częściach nadziemnych roślin świat mikroorganizmów i grzybów i bakterii. Rośliny, grzyby i bakterie komunikują się ze sobą za pomocą sygnałów molekularnych tworzących sieć przypominającą internet z różnymi platformami czatu. Podczas spotkania uczniowie dowiedzą się jakie mikroorganizmy związane są z roślinami, jak wpływają na życie i zdrowie rośliny, dlaczego rośliny udostępniają im swój organizm jako miejsce do zamieszkania i jakim językiem się w nim porozumiewają
13. Grzyby w świecie roślin «Гриби в світі рослин» | Warsztat | Szkoły średnie
Na wykładzie uczestnicy dowiedzą się o grzybowych patogenach oraz pomocnikach roślin. Warsztat będzie obejmował prowadzenie powierzchniowej sterylizacji wybranych roślin oraz wykładanie części roślin na płytki Petriego z pożywką w celu ekspozycji grzybów z wnętrza rośliny. Kolejno uczestnicy przygotują preparaty grzybowe, zabarwią je i obejrzą pod mikroskopem. Ostatnim zadaniem będzie rozrysowanie schematu grzyba oraz podpisanie zaobserwowanych struktur grzybowych.
🇺🇦Wykład również w j. ukraińskim!🇺🇦
1. Rola owadów i innych pożytecznych organizmów w ochronie upraw | Wykład | Szkoły podstawowe oraz szkoły średnia
Wskazanie znaczenia naturalnych wrogów szkodników (drapieżcy, parazytoidy) oraz owadów zapylających w agrocenozach. Prezentacja okazów owadów i metod ich wspierania w ramach ochrony biologicznej.
2. Niewidzialny wyścig na polu – strategie przetrwania roślin, owadów i wyzwania współczesnej nauki | Wykład | Szkoły podstawowe oraz szkoły średnia
Przedstawienie strategii przetrwania roślin i owadów oraz ich znaczenia dla funkcjonowania agroekosystemów. Omówienie wpływu zmian klimatu na rośliny i szkodniki oraz roli nauki w opracowywaniu nowoczesnych metod ochrony roślin.
3. Nowoczesna ochrona roślin w trosce o zdrowie człowieka i środowiska | Wykład | Szkoły podstawowe oraz szkoły średnia
Wprowadzenie do założeń nowej Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Wyjaśnienie prośrodowiskowych ekoschematów, integrowanej produkcji, biologicznej uprawy i nowoczesnych systemów teledetekcji.
4. Jakie szkodniki zagrażają uprawom roślin i przyjazne środowisku metody ich ograniczania | Wykład | Szkoły podstawowe oraz szkoły średnia
Omówienie głównych szkodników roślin uprawnych (owady, roztocza, gryzonie). Prezentacja metod niechemicznych (agrotechnicznych, fizycznych, biologicznych) chroniących plon bez pestycydów.
5. Ochrona owadów zapylających ze szczególnym uwzględnieniem pszczoły miodnej | Wykład | Szkoły średnie
Znaczenie zapylaczy dla ekosystemów i produkcji żywności. Omówienie zagrożeń chemicznych oraz zasad Integrowanej Ochrony Roślin przyjaznej owadom zapylającym (np. pasy kwietne, miedze).
6. Biotechnologia w rolnictwie nowoczesnym i precyzyjnym | Wykład | Szkoły średnie
Omówienie nowoczesnych metod inżynierii genetycznej i biologii molekularnej w rolnictwie. Prezentacja innowacyjnych narzędzi diagnostycznych oraz wsparcia dla programów hodowli odpornościowej.
7. Detektywi w laboratorium – jak wykryć wirusy w roślinach | Wykład | Szkoły średnie
Wprowadzenie w świat wirusów roślinnych. Przedstawienie technik diagnostycznych: od klasycznych testów serologicznych po zaawansowane analizy PCR, LAMP i nowoczesne sekwencjonowanie.
8. Ślimaki w rolnictwie i ekologii – między pożytecznym ogniwem a roślinożernym wyzwaniem | Wykład | Szkoły średnie
Wykład o biologii, różnorodności gatunkowej i znaczeniu ślimaków w ekosystemach. Szczególne omówienie ekspansji inwazyjnego ślinika pospolitego oraz zrównoważonych metod jego monitorowania.
9. Roślinne związki chemiczne – przyjaciele czy wrogowie? – szkoły średnie | Wykład | Szkoły średnie
Kofeina, kapsaicyna czy polifenole – czy te popularne metabolity roślinne to dla nas ratunek czy zagrożenie? Uczniowie dowiedzą się, dlaczego ta sama substancja może zarówno działać korzystnie na nasze zdrowie, jak i być szkodliwa, poznając fundamentalną zasadę toksykologii, że to dawka czyni truciznę.
10. Zostań detektywem – na tropie metabolitów roślinnych – szkoły średnie | Warsztat | Szkoły średnie
Podczas warsztatów uczniowie wcielą się w rolę naukowców badających metabolity roślinne. Uczestnicy poznają wybrane techniki analityczne wykorzystywane do ich wykrywania, a także samodzielnie przeprowadzą analizę jakościową i ilościową tych substancji. Zajęcia rozwijają umiejętność interpretacji wyników doświadczeń, wyciągania wniosków oraz rozwiązywania problemów badawczych.
11. Monitoring i sygnalizacja agrofagów podstawą w integrowanej ochronie | Wykład | Szkoły średnie
Przybliżenie tematyki monitoringu, sygnalizacji, diagnostyki i rozpoznawania chorób oraz szkodników roślin rolniczych. Uczestnicy poznają zasady integrowanej ochrony roślin, w tym rozpoznawanie agrofagów, określanie progów szkodliwości oraz dostępne narzędzia wspomagające monitoring. Zdobyta wiedza pozwoli lepiej zrozumieć proces produkcji żywności – od założenia plantacji i jej ochrony po zbiór – oraz świadomie oceniać znaczenie ekologii i zdrowej żywności.
12. Rozpoznawanie najważniejszych chorób i szkodników roślin uprawnych – zboża | Wykład | Szkoły średnie
Przybliżenie tematyki monitoringu, sygnalizacji, diagnostyki i rozpoznawania chorób oraz szkodników roślin rolniczych. Uczestnicy poznają zasady integrowanej ochrony roślin, w tym rozpoznawanie agrofagów, określanie progów szkodliwości oraz dostępne narzędzia wspomagające monitoring. Zdobyta wiedza pozwoli lepiej zrozumieć proces produkcji żywności – od założenia plantacji i jej ochrony po zbiór – oraz świadomie oceniać znaczenie ekologii i zdrowej żywności.
13. Chwasty w środowisku rolniczym – między konkurencją a równowagą biologiczną | Wykład | Szkoły średnie
Wykład o dwojakiej roli chwastów w agrosystemach: z jednej strony jako konkurencja dla upraw o światło i wodę, z drugiej jako cenne źródło bioróżnorodności i ostoja dla zapylaczy.
14. Rola ssaków i ptaków w funkcjonowaniu agroekosystemów i produkcji rolniczej | Wykład | Szkoły średnie
Prelekcja o roli dzikich zwierząt w środowisku rolnym. Analiza przyczyn konfliktów na linii rolnictwo-przyroda, szkody łowieckie, wpływ zmian klimatycznych oraz problematyka transmisji chorób (ASF).
15. Groźne, choć niewidoczne: znaczenie nicieni fitofagicznych w uprawach roślin użytkowych | Wykład | Szkoły średnie
Wykład przybliżający tę mało znaną, a kluczową grupę szkodników glebowych. Prezentacja różnorodności nicieni-pasożytów roślin i nowoczesnych metod ich identyfikacji oraz kontroli.
16. Sama chemia! Jak ocenić bezpieczeństwo żywności? – szkoły średnie | Wykład | Szkoły średnie
Wykład obala popularne mity i pokazuje, że ocena jakości żywności powinna opierać się na twardych dowodach naukowych, a nie na marketingu. Uczniowie dowiedzą się w jaki sposób badacze wykrywają naturalne toksyny, syntetyczne dodatki oraz pozostałości pestycydów – poznają podstawowe metody oceny jakości i bezpieczeństwa żywności. To lekcja krytycznego myślenia o tym, co codziennie trafia do naszych żołądków.
17. E-dodatki bez tajemnic – czego naprawdę powinniśmy się bać? – szkoły średnie | Warsztat | Szkoły średnie
Konserwanty, barwniki, emulgatory, wzmacniacze smaku – dodatki do żywności budzą wiele emocji, ale czy słusznie? Czy wszystkie „E” są szkodliwe? Uczestnicy warsztatów wspólnie przeanalizują skład popularnych produktów, a także zrozumieją czym są dopuszczalne normy spożycia i ocena ryzyka. Zajęcia rozwijają krytyczne myślenie i pokazują, jak świadomie interpretować informacje zamieszczane na etykietach.
18. Rozpoznawanie najważniejszych chorób i szkodników roślin uprawnych – okopowe | Wykład | Szkoły średnie
Przybliżenie tematyki monitoringu, sygnalizacji, diagnostyki i rozpoznawania chorób oraz szkodników roślin rolniczych. Uczestnicy poznają zasady integrowanej ochrony roślin, w tym rozpoznawanie agrofagów, określanie progów szkodliwości oraz dostępne narzędzia wspomagające monitoring. Zdobyta wiedza pozwoli lepiej zrozumieć proces produkcji żywności – od założenia plantacji i jej ochrony po zbiór – oraz świadomie oceniać znaczenie ekologii i zdrowej żywności.
19. Systemy doradcze w integrowanej ochronie roślin | Wykład | Szkoły średnie
Przybliżenie tematyki monitoringu, sygnalizacji, diagnostyki i rozpoznawania chorób oraz szkodników roślin rolniczych. Uczestnicy poznają zasady integrowanej ochrony roślin, w tym rozpoznawanie agrofagów, określanie progów szkodliwości oraz dostępne narzędzia wspomagające monitoring. Zdobyta wiedza pozwoli lepiej zrozumieć proces produkcji żywności – od założenia plantacji i jej ochrony po zbiór – oraz świadomie oceniać znaczenie ekologii i zdrowej żywności.
20. Problemy współczesnej ochrony roślin przed szkodnikami | Wykład | Szkoły średnie
Prelekcja o globalnych wyzwaniach rolnictwa: powstawaniu odporności szkodników na insektycydy, wycofywaniu chemicznych substancji aktywnych w UE i poszukiwaniu ekologicznych biopestycydów.
21. Jak działają herbicydy – nauka o skuteczności i bezpieczeństwie stosowania | Wykład | Szkoły średnie (profil biol)
Fizjologiczne i biochemiczne aspekty działania herbicydów w chwastach segetalnych. Warsztaty z interpretacji etykiet preparatów pod kątem dawek, okresu karencji i zasad BHP.
22. Niewidzialni wrogowie roślin – jak bakterie chorobotwórcze wpływają na plony i bezpieczeństwo żywności | Wykład | Szkoły średnie (w tym rolnicze)
Wykład o znaczeniu fitopatogenicznych bakterii (np. Pseudomonas, Xanthomonas) dla upraw i produkcji bezpiecznej żywności. Omówienie wpływu ocieplenia klimatu na migrację nowych patogenów bakteryjnych.
23. Niewidzialni sprzymierzeńcy roślin – jak mikroorganizmy pomagają w rolnictwie przyszłości (PGPR) | Wykład | Szkoły średnie (w tym rolnicze)
Wprowadzenie w fascynujący świat mikroorganizmów glebowych. Prezentacja roli bakterii promujących wzrost roślin (PGPR) oraz ich wykorzystania w rolnictwie regeneratywnym do ograniczenia chemizacji upraw.
24. Mikrokosmos – zadziwiający świat spod mikroskopu skaningowego | Warsztat | Szkoły podstawowe oraz szkoły średnia
Jak wygląda świat niewidoczny gołym okiem? Podczas zajęć uczestnicy poznają możliwości mikroskopii skaningowej i zobaczą niezwykłe obrazy roślin, owadów oraz innych obiektów w ogromnym powiększeniu.
25. Bank Patogenów – metody przechowywania mikroorganizmów | Warsztat | Szkoły średnie (profil biol-chem)
Wykład połączony z prezentacją metod krioprezerwacji grzybów i bakterii. Pokaz konserwacji izolatów pod olejem mineralnym, w ciekłym azocie i systemie Bacto Protect.
26. Mikroskop jako okno do niewidzialnego świata | Warsztat | Szkoły podstawowe oraz szkoły średnia
Warsztat mikroskopowy z elementami samodzielnego przygotowywania preparatów biologicznych z wody, liści i kultur grzybowych. Nauka precyzyjnej obserwacji mikroskopowej i wnioskowania.
27. Biokontrola – naturalna ochrona roślin | Warsztat | Szkoły średnie
Zajęcia laboratoryjne 'hands-on'. Uczestnicy samodzielnie zakładają doświadczenia in vitro, badając pod binokularem wpływ pożytecznych bakterii i grzybów na ograniczenie wzrostu patogenów.
28. Biokontrola – naturalna ochrona roślin - omówienie idei | Wykład | Szkoły średnie
Wprowadzenie do biologicznej ochrony roślin. Omówienie naturalnych mechanizmów obronnych, kooperacji mikroorganizmów i biotechnologicznego wsparcia zrównoważonego rolnictwa.
29. W laboratorium Kliniki Chorób Roślin – nauka od kulis | Warsztat | Szkoły średnie (profil biol-chem)
Wizyta w profesjonalnym laboratorium. Praktyczne poznanie etapów śledztwa fitopatologicznego – od dostarczenia próbki chorej rośliny, przez izolację sprawcy, po diagnostykę molekularną (PCR, elektroforeza).
30. Herbicydy w praktyce – jak nauka wspiera rolnictwo | Warsztat | Szkoły podstawowe (kl. 7-8) oraz szkoły średnia
Zajęcia w szklarni doświadczalnej. Poznanie metod planowania doświadczeń herbicydowych, budowy komory opryskowej, zasad doboru rozpylaczy oraz wprowadzenie do precyzyjnego oprysku (drony).
31. Poznaj chwasty z bliska – biologia i praktyka ochrony roślin uprawnych | Warsztat | Szkoły podstawowe (kl. 7-8) oraz szkoły średnia
Warsztat z identyfikacji gatunków chwastów segetalnych. Samodzielna praca z kluczami, zbiór okazów i przygotowanie zielnika dydaktycznego, omówienie biobedów w bioremediacji pozostałości.
32. Od rozcieńczenia do kolonii – praktyczne warsztaty mikrobiologiczne | Warsztat | Szkoły podstawowe oraz szkoły średnia
Praktyczna praca z pożywkami agarowymi. Uczniowie uczą się posiewów bakterii metodą rozcieńczeń, zasad sterylizacji oraz obserwacji wpływu czynników zewnętrznych na rozwój kultur bakteryjnych.
33. Wirusowe CSI – laboratorium śledcze dla młodych biologów | Warsztat | Szkoły średnie
Warsztat laboratoryjny z diagnostyki wirusologicznej. Uczniowie samodzielnie wykonują izolację kwasów nukleinowych oraz szybką detekcję wirusa nowoczesną metodą izotermicznej amplifikacji (LAMP).
34. Mikroświat – jak badać mikroorganizmy z gleby | Warsztat | Szkoły średnie (w tym rolnicze)
Warsztat laboratoryjny. Pobieranie próbek glebowych, seryjne rozcieńczenia, posiewy mikrobiologiczne oraz nauka izolowania bakterii wspierających wzrost roślin (PGPR).
35. Zidentyfikuj sprawcę choroby – w laboratorium fitopatologa (Bakterie) | Warsztat | Szkoły średnie (w tym rolnicze)
Uczniowie w roli diagnostów laboratoryjnych. Analiza objawów chorobowych na porażonych tkankach roślin, posiewy, testy fizjologiczne i identyfikacja bakterii Pseudomonas/Xanthomonas.
Copyright Instytut Genetyki Roślin Polskiej Akademii Nauk
